Sữa hạt TiTan

← Góc kiến thức

Men vi sinh

Ăn đồ chua có giúp tiêu hoá? Hiểu về enzym và hệ vi sinh đường ruột

Ăn đồ chua có giúp tiêu hoá? Hiểu về enzym và hệ vi sinh đường ruột

Có một hiểu lầm mà hầu như ai cũng nghĩ giống mình từ bé đến giờ: “Ăn đồ chua giúp cơ thể tiêu hoá thức ăn tốt hơn.” Ngày trước mình thường ăn nhiều món chua trong bữa cơm: canh chua, canh rau muống vắt chanh, cá thịt sốt cà…

Nút thắt được tháo gỡ khi hiểu về enzym và hệ vi sinh vật đường ruột. Bài hơi dài, nhưng nếu mọi người hay bị táo bón, có vấn đề về đường ruột, hoặc đang chăm bé nhỏ thì chịu khó đọc nhé.

Enzym – mỗi chìa khoá mở một ổ khoá

Để thức ăn trở thành dưỡng chất, cơ thể cần các enzym tiêu hoá và hệ vi sinh có lợi (nằm chủ yếu ở đại tràng). Mỗi enzym chỉ mở được một “ổ khoá” nhất định và chỉ hoạt động trong môi trường có độ pH thích hợp:

  • Amylase trong nước bọt tiêu hoá tinh bột, hoạt động trong môi trường kiềm (pH > 7).
  • Pepsin tiêu hoá đạm, trong môi trường acid (pH 1,5–2,5).
  • Lipase tiêu hoá chất béo (pH 3–6).

Ăn càng nhiều không có nghĩa enzym sẽ tiêu hoá hết. Phần tồn đọng sẽ lên men, thối rữa: đường bột thành rượu, acid, khí CO₂; chất đạm thành phenol, indol… gây đầy hơi, táo bón.

Áp vào bữa ăn:

  • Tinh bột được tiêu hoá ngay từ miệng nhờ amylase, mà amylase bị phá huỷ trong môi trường acid. Ăn đồ chua cùng cơm, khoai, sắn khiến tinh bột khó được tiêu hoá, thêm gánh nặng cho dạ dày.
  • Dạ dày tiết acid HCl để tiêu hoá đạm, nên nhiều người lầm tưởng đồ chua giúp tiêu hoá thịt cá. Nhà sinh lý học I. P. Pavlov (giải Nobel về sinh lý tiêu hoá) đã chỉ ra vị chua có thể làm chậm quá trình tiêu hoá đạm.

Vì thế, mình hạn chế kho nấu thịt cá với giấm, chanh, cà chua hay ăn chung đồ chua trong bữa cơm.

Hệ vi sinh: probiotic và prebiotic

Phần thức ăn enzym không tiêu hoá hết sẽ xuống đại tràng – nơi hệ vi sinh tập trung nhiều nhất (pH khoảng 5,5–7). Điều thú vị là vi sinh vật không chỉ chịu ảnh hưởng của pH mà còn làm thay đổi pH: ăn nhiều chất xơ tạo điều kiện cho nhóm vi khuẩn có lợi và hạn chế nhóm không mong muốn.

  • Probiotic là những vi sinh vật sống có lợi khi dùng với lượng phù hợp (một số loài Lactobacillus, Bifidobacterium, nấm men có lợi…).
  • Prebiotic là những thành phần cơ thể tiêu hoá kém nhưng vi sinh vật có lợi dùng làm thức ăn (FOS, GOS, tinh bột kháng…).

4 yếu tố để hệ vi sinh phát triển tốt

  1. Thức ăn cho vi sinh – quan trọng nhất: chất xơ và carbohydrate khó tiêu từ thực vật như rau củ, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt, hạt, trái cây, tinh bột kháng.
  2. Có vi sinh vật phù hợp (probiotic): từ thực phẩm lên men như kim chi, cải muối sạch, tepache, kombucha, men gừng… Nhưng probiotic không phải yếu tố duy nhất – hệ vi sinh của mỗi người chịu ảnh hưởng lớn từ chế độ ăn.
  3. Đa dạng nguồn thức ăn: mỗi nhóm vi khuẩn dùng một loại chất xơ khác nhau. Nhiều loại rau + đậu + ngũ cốc + hạt + trái cây → nuôi được nhiều nhóm vi sinh hơn.
  4. Giảm yếu tố gây mất cân bằng: lạm dụng kháng sinh khi không cần thiết, ăn quá ít chất xơ, nhiều thực phẩm siêu chế biến, nhiều đường bổ sung, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, ít vận động.

Khi hệ vi sinh khoẻ, các nghiên cứu ghi nhận lợi ích liên quan đến tiêu hoá ổn định, hàng rào ruột, miễn dịch, chuyển hoá một số vitamin (K, nhóm B), cảm giác no và cả trục ruột – não.


Với sữa hạt, đây là lý do cần quan tâm đến chất xơ và cấu trúc nguyên liệu sau chế biến, chứ không chỉ nhìn bảng protein, chất béo hay vitamin. Dù thế nào hãy tìm cách đưa ngũ cốc, đậu, hạt vào bữa ăn mỗi ngày, và coi trọng khâu sơ chế nhé.

Chúc mọi người luôn khoẻ mạnh – bình an!

Bài viết chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không thay thế lời khuyên của bác sĩ.

Chúc mọi người luôn khoẻ mạnh – bình an. Nhắn Zalo hỏi thêm

Nhắn Zalo đặt sữa